Dom Newsy Organizm podczas wysiłku cz. 2

Organizm podczas wysiłku cz. 2

6 min odczyt
0
0
432
glikoliza

Glukoza jako tworzywo

Kolej na szczegóły Niestety, aby wiedzieć wszystko od początku do końca, musimy przyswoić sobie kilka dodatkowych terminów, co może wydać się o tyle skomplikowane, że wszystkie terminy, o jakich mowa, zaczynają się na literę „G”, co wymaga koncentracji umysłu. Była już „glukoza”, był „glukagon” – przechodzimy do „glikolizy” i nie traćmy od razu głowy (też na „G”).

Podstawowy proces wytwarzania energii to glikoliza. Tworzywem jest oczywiście glukoza, która ulega rozkładowi. Mówiąc jeszcze prościej – glikoliza to proces przemiany glukozy zachodzący w komórkach i dostarczający energii w postaci ATP.

Zalety metabolizmu tlenowego

W komórkach naszego organizmu przeważa metabolizm tlenowy. Wyjątkami od tej reguły są czerwone ciałka krwi, w których nie ma mitochondriów, oraz włókna mięśniowe podczas intensywnej pracy. Mitochondria to organelle komórkowe występujące po kilkaset w każdej komórce i odgrywające rolę dostarczycieli energii już zmagazynowanej w postaci kwasu ATP.

Ile jest warta praca w warunkach tlenowych, a ile w beztlenowych? Otóż w warunkach beztlenowych z jednego mola glukozy uzyskuje się
2 mole ATP, natomiast w warunkach tlenowych najpierw 8, a następnie 30 moli ATP. Dla orientacji: 1 mol zawiera 6,02 x 102 molekuł: cząsteczek, jonów, atomów, elektronów.

Istota równowagi metabolicznej

Sygnałem wywoławczym naszych rozważań jest cały czas glukoza. Jej znaczenie dla żywego organizmu jest ogromne. Wystarczy, że zabraknie jej na 3 minuty, a już dochodzi do nieodwracalnych zmian patologicznych w ośrodkowym układzie nerwowym.

Obowiązuje jednak restrykcyjna zasada, w myśl której ilość glukozy musi być trwała, bo na przykład nadmiar też jest groźny, ponieważ prowadzi do śpiączki cukrzycowej. Stąd tak ważne jest utrzymywanie równowagi metabolicznej.

Jak wiadomo, glukoza jest też podstawową jednostką węglowodanową w obliczaniu indeksu glikemicznego. Oznaczono ją liczbą 100, co ma oznaczać najwyższy indeks, chociaż jest kilka produktów, które mają nieco większy IG. Zjedzenie produktu o wysokim IG doprowadza do skoku poziomu cukru we krwi, a w rezultacie następuje wyrzut insuliny, która ma właściwości regulacyjne, ale jednocześnie anabolizujące i magazynujące nadmiar spożytych węglowodanów pod postacią tłuszczu.

Zapasowy węglowodan

Wiele zmagazynowanych cząsteczek glukozy składa się na jeden ważny element pozostający w kręgu pobierania i tracenia energii. To glikogen. Nazywa się go głównym zapasowym węglowodanem organizmu. Występuje w wątrobie i w mięśniach, a jego zawartość jest regulowana hormonalnie przez insulinę, która zwiększa jego zasoby, oraz przez dwa inne hormony: adrenalinę i glukagon, które powodują jego rozpad do glukozy.

W praktyce najlepiej jest zużyć glikogen podczas treningu, ponieważ:

a) niewykorzystany nadmiar zostanie odłożony jako tkanka tłuszczowa,

b) gdy go zabraknie, to organizm użyje tłuszczu jako paliwa energetycznego

Mechanizm zadziałania adrenaliny na wspomnianą wyżej wysyłkę cząsteczek glukozy z wątroby do krwi, a z krwi do tkanek nosi nazwę glikogenolizy.

Realizacja procesu glikogenolizy nasila się, gdy w komórkach ulega zmniejszeniu ilość ATP i glukozy. W wątrobie dzieje się tak wtedy gdy doznajemy uczucia głodu, a w mięśniach – podczas dużego wysiłku.

Jan Wygórski

Komentarze
Załaduj więcej podobnych artykułów
Załaduj więcej Redaktor
Załaduj więcej Newsy

Dodaj komentarz

Sprawdź też

Preparaty na wzmocnienie naczyń krwionośnych

Dobrej jakości preparat, idealny na wzmocnienie naczyń krwionośnych, powinien mieć w swoim…